Lunchrondje op woensdag (45 km)

Eén van de dingen waar ik na mijn pensionering in juni ’25 iets beter over na moet denken dan voorheen is de manier waarop ik mijn dagen indeel. P heeft nog steeds haar werk, dus ik doe iets meer huishoudelijke taken dan voorheen. Om mijn verdere dagindeling iets eenvoudiger te maken ben ik een paar weken terug begonnen met met twee dagdelen/week vrijwilligerswerk in de Groninger Archieven. Ik werk daar voor Beeldbank Groningen (een onderdeel van de Groninger Archieven) en zet dia’s klaar zodat ze kunnen worden gescand en vervolgens op Beeldbank Groningen kunnen worden geplaatst. De gegevens en de codering die ik in het systeem heb gezet worden vervolgens weer aan de gescande afbeeldingen gekoppeld zodat ‘het publiek’ de juiste tekst bij de juiste afbeelding te zien krijgt. Het werk is niet heel erg moeilijk, maar vereist wel een zekere mate van nauwkeurigheid en controle of alles goed is gegaan. Ik was toe aan een nieuw project en ging afgelopen woensdagochtend naar de Groninger Archieven om daar even over te spreken en wellicht een beginnetje te maken. Mijn aanspreekpunt was er niet op deze woensdagochtend; ik hoorde dat ze na de lunch weer aanwezig zou zijn. Aangezien het een mooie zonnige dag was gaf die mij de gelegenheid voor een complete ‘change of plans’. Ik besloot een rondje Onlanden te gaan fietsen – iets wat ik al een tijdje van plan was, maar op de één of andere manier nog niet aan toe was gekomen. Na de lunch zou ik dan nog even kunnen spreken over m’n nieuwe project waar ik volgende week mee wil gaan beginnen…

Ik had een bepaalde tijd in m’n hoofd om weer terug in de Groninger Archieven te zijn, zo rond 13:15 uur. Toen ik m’n rondje Onlanden voltooid had zag ik dat ik tijd over had. Ik besloot door te fietsen naar Eelde om daar een klein rondje te fietsen op Landgoed Vosbergen. Daarna zou ik via de Hoornsedijk weer terug naar Groningen kunnen fietsen en vervolgens naar de Groninger Archieven kunnen gaan. Uiteraard heb ik tijdens mijn fietsrondje ook een paar foto’s gemaakt…

Op de brug vlakbij het bezoekerscentrum van De Onlanden had zich een groepje mensen verzameld met goede camera’s, grote telelenzen en verrekijkers. Doel van deze ‘bijeenkomst’ was het spotten van otters. Onlangs stond er een berichtje op de site van RTVNoord waarin melding werd gemaakt van het feit dat het goed gaat met de otters in De Onlanden. Ik ben een poosje blijven kijken, maar ‘k heb geen otter(s) gezien. Wel een paar plonzen in het water gehoord. Ik heb wel eens gelezen dat otters speelse dieren zijn. Zouden ze in de gaten hebben gehad dat er mensen naar hen stonden te kijken?

*Op een bepaald moment realiseer je je dat je niet naar otters aan het kijken bent, maar naar mensen die naar otters kijken. Otterspotters dus. Dan daar maar een foto van gemaakt…*

In natuurgebied De Onlanden is het bijna dagelijks feest voor natuurliefhebbers. Op een bruggetje hebben otterspotters met grote telelenzen zich verzameld, in de hoop om een glimp op te vangen van de otter. En dat terwijl het dier nog geen veertig jaar geleden als uitgestorven werd beschouwd in ons land. Met hun camera’s en verrekijkers in de aanslag staan fotografen en natuurliefhebbers geduldig te wachten op het bruggetje bij De Onlanderij. En hun geduld wordt vaak beloond. Even hiervoor was een moeder met spelende otters te zien. Dus iedereen is hartstikke blij’, vertelt ecoloog Jochem Duijts, die de otterpopulatie in De Onlanden volgt. De brug bij De Onlanderij blijkt een ideale plek om otters te spotten. ‘Dit is een toegankelijke plek waar twee watergebieden met elkaar verbonden zijn. Dus de kans dat je hier een otter treft, is heel groot’, legt Duijts uit. Het gebied trekt niet alleen otters. ‘Ook vogels als baardmannetjes en de waterral komen voorbij. De Onlanden is echt een hotspot’, aldus de ecoloog. Het spotten van een otter was enkele decennia geleden nog ondenkbaar. In 1989 werd de laatste bekende otter dood aangetroffen. Een succesvol herintroductieprogramma bracht de otter weer terug na de eeuwwisseling weer terug. Inmiddels leven enkele honderden otters in Nederlandse natuurgebieden. ‘Het is zo’n succesverhaal’, benadrukt Duijts. Toch is Nederland nog niet overal geschikt voor otters. ‘Kijk bijvoorbeeld in de Biesbosch, daar komt de otter nog steeds niet voor. Dus wij mogen zo in onze handjes knijpen dat die hier wel voorkomt. En ook nog eens een keer in zulke grote hoeveelheden. Dat is heel bijzonder’. Duijts volgt de otters met wildcamera’s en heeft zo een goed beeld van hun leefomgeving. Hij durft te stellen dat alle territoria in De Onlanden bezet zijn door het roofdier. ‘Je ziet elke keer wat competitie, want ze bakenen hun territorium af met poep, ook wel spraints genoemd. En dan is er een ander mannetje dat er weer over heen gaat poepen’. Het succes van de otter in De Onlanden heeft een onverwacht gevolg: sommige otters zoeken hun heil in de stad. ‘Dat is niet voor niks, want er is hier bijna geen plek meer voor de otter, het zit hier helemaal vol’, verklaart Duijts. Ondanks de dagelijkse stroom van fietsers en wandelaars over het bruggetje, lijken de otters zich thuis te voelen in De Onlanden. ‘Ik denk dat de otter heel erg met rust gelaten wordt in De Onlanden. Omdat het gebied niet heel erg goed toegankelijk is voor iedereen. En omdat die territoria steeds voller worden, komen ze meer aan de randen en ook meer in contact met de mensen. Dus ik denk dat ze ook steeds meer gewend raken aan mensen’. Natuurliefhebbers die een otter willen spotten, hoeven niet te wachten op een bepaald seizoen. ‘Je kunt otters het hele jaar door heel goed zien. Ze zijn niet echt seizoenafhankelijk, want ze hebben altijd vis’, stelt Duijts. Bron: RTVNoord 11 september 2025.