Deze post is een wat verlaat vervolg op de eerste twee posts in deze ‘nieuwe’ serie posts over oude ansichtkaarten (de meesten zijn ruim 100 jaar oud) met de stad Groningen als onderwerp van verreweg de meeste ansichtkaarten uit deze verzameling die ik via een gelukkig toeval in mijn bezit kreeg. Een enkele kaart is van de omgeving van de stad, maar de meesten zijn min of meer herkenbare afbeeldingen uit de stad. De ansichtkaartjes zijn nagenoeg allemaal verzonden door ‘tante Jetje’ aan haar neef(je) Johannes, die – neem ik aan – met zijn ouders naar Leiden is verhuisd vanuit de stad Groningen. Ik heb geprobeerd de berichten van ‘tante Jetje’ te ontcijferen en onder de afbeeldingen van de achterkant van de betreffende kaart weer te geven. Dat is vanwege het ‘oude handschrift’ van ’tante Jetje’ af en toe een beetje moeilijk, maar een website als Transkribus (link opent in een nieuw tabblad) helpt wel heel erg. Lang geleden heb ik de ansichtkaarten chronologisch gesorteerd en laten scannen. Dat is ook de volgorde waarin de ansichtkaarten in deze posts worden afgebeeld. De originele ansichtkaarten heb ik een aantal maanden terug overgedragen aan Beeldbank Groningen (link opent in een nieuw tabblad). Dat is niet toevallig, want sinds ongeveer een half jaar doe ik vrijwilligerswerk voor de Groninger Archieven (link opent in een nieuw tabblad), specifiek voor Beeldbank Groningen. Ik verwacht dat deze ansichtkaarten te zijner tijd ook op Beeldbank Groningen zullen verschijnen…

Indien van toepassing zijn er onderaan deze serie posts knoppen geplaatst om naar de vorige en de volgende post te navigeren. Logischerwijs is er bij de eerste en de laatste post uit deze reeks sprake van maar één knop…

Groningen, Basculebrug met Eeldersingel. Deze brug maakt deel uit van mijn (fiets)route naar de Paterswoldseweg in Groningen. Als ik via een ommetje naar m’n werkplek in de Groninger Archieven ga maakt deze brug ook vaak deel van mijn route uit. Ten opzichte van deze ansichtkaart van ruim 100 jaar oud is de situatie nauwelijks meer herkenbaar…
Groningen, Basculebrug met Eeldersingel. Deze ansichtkaart is te dateren rond 1910~1915 en werd uitgegeven door Uitgeverij S. Eisveld Bosch. Gezicht vanaf de Eelderhaven richting Hoofdstation. Vanaf 1958 is op deze plek een vaste brug geplaatst.

Een basculebrug is een brugtype waarbij het brugdek tot 90° omhoog komt en een contragewicht onder de brug meedraait en vaak niet zichtbaar is. Het is feitelijk de opvolger van de ophaalbrug en kan bij grotere overspanningen gebruikt worden. Een basculebrug kan met één of twee beweegbare dekken tegenover elkaar gebruikt worden. Bij grote overspanningen bevindt de basculekelder zich bovengronds.
Gron 22 Oct. Wat een verrassing gisteren wat een aardig(e) kiekjes dut wat sla si er móer op hoor myn kur blijken, dank er over hoor. ‘k Heb het moeder ook laten zien. Ze kon je er dadelyk uitvinden met dboe gaat het steeds wat vooruit ze loopt nu al een paar maal het griethuis op en neer tusschen rin Frans is nu zondag hier geweest rika maakt geluk sig wier goed Hove zit nu met de bril op de neus in de courant te lezen en zegt doe vooral de groeten van my. Het praten word ook de beter. Nu dag vele groeten voor je allen hoor. Je geliefde tante Jetje. Nogmaals mijn dank. Daag!
Groningen – Gevangenispoort. De poort naar de Van Mesdagkliniek aan de Helperlinie richting Haren is nog steeds een indrukwekkend bouwwerk. De Van Mesdagkliniek bestaat sinds 1884 en was oorspronkelijk een strafgevangenis. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de functie langzaam en vanaf begin jaren zestig werd het een tbs-kliniek. De kliniek kreeg een nieuwe naam en werd vernoemd naar arts Synco van Mesdag, de eerste medisch directeur van de voormalige gevangenis. De kliniek telt momenteel circa 260 mannen die tbs (ter beschikkingstelling aan de Staat) opgelegd hebben gekregen.
Beste J, hartelijk dank voor je mooie kaart hoor! Wat zal dat tog prachtig wezen het in werkelijkheid eens te zien. Je maakt het allen goed hé? Wij ook. De kleine van Jakob is een lief swart kopje en ze is weer aan de loop. Soo mooi het jurkje. Is prachtig hoor later schryf ik wel eens een brief. Is zoo weinig ruimte hier. Nu vele groeten voor je allen hoor en een zoen voor de kinderen. Steeds je zus Jetje.
Wonderlijk om na circa 15 ansichtkaartjes uit deze verzameling tot de conclusie te komen dat we niet te maken hebben met ’tante Jetje’, maar met ‘altijd je zus Jetje’. Kwestie van voortschrijdend inzicht zullen we maar zeggen. Echter… Als we iets verder kijken naar de volgende ansichtkaart komt het handschrift van ’tante Jetje’ ook weer voorbij. Duidelijk een kwestie van twee Jetjes dus…
Is het een kasteel? Door het indrukwekkende poortgebouw, zware zeshoekige torens en de muren met kantelen schietsleuven zou je het haast denken. Maar het is een gevangenis. Meer specifiek een cellulaire gevangenis voor recidiverende criminelen. Johan Frederik Metzelaar ontwerpt het in 1882 in opdracht van het Departement van Justitie, waar hij werkzaam is als Hoofdingenieur der gevangenissen en rechtsgebouwen. Natuurlijk is de knipoog naar ‘het kasteel’ er niet voor niets. Het symboliseert kracht, ondoordringbaarheid er roept ontzag op. Precies wat men in de negentiende eeuw wenste van een gevangenis. Behalve de gevangenis ontwerpt Metzelaar ook de directeurswoning en de cipierswoningen aan de Hereweg. Voor wie nog nooit in het complex is geweest- en laten we dat zeker zo houden: achter de massieve poort ligt een voorplein dat leidt naar de eigenlijke gevangenis. De centrale hal en het trappenhuis zijn nog in oorspronkelijke staat. Haaks op het voorgebouw sluiten de cellenvleugels op de oude gevangenis aan. Sinds 1951 is het gebouw in gebruik als TBS-kliniek en onderdeel van een veel groter geheel.
Groningen – Groote Markt. Veel dingen in Groningen zijn in de loop van de ruim 100 jaar sinds de uitgave van deze ansichtkaart veranderd. Ook de Grote Markt is natuurlijk behoorlijk veranderd. Ik vond het ronduit leuk om te constateren dat hekwerkje rond het stadhuis (de betonnen paaltjes met kettingen er tussen) nog precies hetzelfde zijn als destijds. De trams zijn al lang verdwenen, en voor een groot gedeelte is de bebouwing ook veranderd. Veel van de bebouwing rondom de Grote Markt is behoorlijk beschadigd geraakt bij de bevrijding van Groningen in 1945. Aandoenlijk vond ik het om te zien dat de Kosterij (tegen de Martinikerk aangeplakt) nagenoeg onveranderd is gebleven in al die jaren.
Lieve yo dank voor je briefkaart ik ben blij dat jij de kaarten mooi vond het is zoo moeilijt. hoogen te bryggen. Het is nu goude hinterklaashe toe schrijf tante eens wat zulie graag hebt het is zoo moeilijt voor grootte, jongens cets te bedenken en zaat zusgraag heeft te krijgt het mitschien weet later want lante kan moed bijt uit wij zitten zonder kamermeirse maandag komt naan nieewe en zal ik het dan de adres púw mogelijk hoopen hoor schrijf je het dan moe moetje maar helpen denken nu dag vele groeten voor allen tørte Jetze.
De Grote Markt is het middelpunt van Groningen. Aan de voet van de Martinitoren ligt de Grote Markt. Een plek waar van oudsher wordt gehandeld. Het plein biedt ook al tweehonderd jaar onderdak aan het historische stadhuis. Hier slenter je langs de marktkraampjes. Of neem plaats op een van de terrasjes. Op het plein word je omringd door kenmerkende gebouwen. Centraal staat het stadhuis. Dit gebouw uit 1810 is het hart van de Groningse politiek. Al meer dan 200 jaar worden hier de besluiten genomen over de toekomst van de stad. Aan de andere kant van de Grote Markt vind je het meest iconische gebouw van de regio, de Martinitoren. Op de stoep van deze 97 meter hoge parel werden oorlogen gewonnen en verloren. De toren hield stand en is nog altijd het hoogste gebouw van de stad. Klim omhoog en kijk uit over heel de regio. Al zo lang als men zich kan herinneren wordt er op de Grote Markt gehandeld. Meerdere malen per week kan je hier langs de marktkraampjes slenteren. Aan de randen van de markt kan je terecht voor een hapje en een drankje op een van de terrassen. Neem plaats voor de monumentale gevel van de Drie Gezusters, op het grote terras van het Market Hotel of onder de rook van de d’Olle Grieze bij de Kostery. Er is genoeg te ontdekken.
GRONINGEN Houtzaagmolen – Damsterdiep. Schuin tegenover het zuidelijke einde van de Zaagmuldersweg, aan de zuidelijke oever van het Damsterdiep stond vroeger de houtzaagmolen ‘De twee gebroeders’ die ook wel bekend was onder de naam ‘Molen van Houten’ (de familienaam van de latere eigenaars). In 1755 lieten twee broers (Abbe Hansen de Jong en Hans Hansen de Jong) de molen bouwen. De eerste broer was voor éénderde eigenaar en de tweede broer voor tweederde. In 1867 werd een stoommachine gebruikt als tweede energiebron, in 1895 werd de aandrijving van de houtzagerij geëlektrificeerd – waarbij in de molen zelf de elektriciteit werd opgewekt. De ‘Molen van Houten’ was door deze ingreep de eerste elektrische zagerij in ons land. Lang duurde dis succes niet. In 1903 werd de molen gedeeltelijk afgebroken – de kap en de roeden van de molen gingen naar Winterswijk. In 1906 werd het resterende deel van de molen afgebroken. Sindsdien is de ‘Molen van Houten’ geschiedenis geworden.
Lieve Jo,  hartelijk dank voor je mooie kaart hoor. Ben er wat blij mee hoor, en ‘k heb oock heb alle moeite gedaan een hooge kaart te vinden maar ze zyn er haast niet. Zoo dra tante mooier vind zal ze weer eentje zenden hoor. Voor Peetje een toren, maar tante gelooft haast dat hij die al heeft.  Niet maar dien krygt hij later wel mooier hoor. Nu dag. Vele groeten van opoe en opa en de tantes ook voor pa en moe en jullie drietjes. Je liefh(ebbende) tante Jetje. 
Het gelige gebouw aan de rechterzijde van de afbeelding (met het afgeplatte dak) bestaat nog steeds. Tegenwoordig is het de winkel van Kamphuis waar vrijwel uitsluitend keukenartikelen verkocht worden. Op een bepaalde manier is deze kaart een uitbijter in de verzameling. De kaart is een binnenlandse postwissel voor 1000 gulden. Een dergelijk bedrag in 1908 is – vertaald naar 2026 – nog indrukwekkender. We hebben het dan over een huidige waarde van circa € 16.500,- 

Het lijkt er op dat Jo over een paar dagen 8 jaar oud gaat worden. Zijn tante Jetje heeft het met een verjaardagscadeau van circa € 16.500,- wel heel erg goed met hem voor. Toen ik acht jaar oud werd kreeg ik niet een dergelijk cadeau voor mijn verjaardag (en zeker niet van één van mijn tantes). Bijzonder hoor! Een buitengewoon handige website om bedragen uit vroegere jaren om te rekenen naar tegenwoordige euro’s is hier te vinden (link opent in een nieuw tabblad).

Lieve Johannes hartelijk gefeliciteert hoor met uw verjaardag. Wat ben je nu al een groote jongen hé, al acht jaar. Nu kun je tante wel een briefje schrijven hé. Vertel mij maar eens in welke klas je al zit op school. Je moet mij … wel krijgen op deze kaart of dat nu ook is. Nu dag, zo veel plezier morgen hoor en vele groeten van je tante Jetje.
In 1908 was de binnenlandse postwissel in Nederland een essentieel middel voor het veilig verzenden van geld via de post. Hoewel de Rijkspostspaarbank bestond, was de postwissel voor veel burgers de standaard voor kleine betalingen. In deze periode was de postdienst nog volop in ontwikkeling; pas in 1928 kreeg de organisatie de bekende naam PTT Post. De belangrijkste kenmerken van een binnenlandse postwissel in 1908 waren: [1] Frankering met postzegels: Op gewone (niet-telegrafische) binnenlandse postwissels werden de benodigde frankeerzegels direct op het formulier geplakt en door de postbeambte ontwaard. [2] Tarieven: De kosten waren afhankelijk van het te verzenden bedrag. Hoewel exacte tabellen per jaar variëren, was het tariefstelsel in deze periode gebaseerd op staffels (bijvoorbeeld per 10 of 25 gulden). [3] Proces: De afzender vulde een formulier in bij het postkantoor en betaalde het bedrag plus de commissie. De ontvanger kon de wissel vervolgens bij zijn eigen postkantoor verzilveren tegen contant geld. [4] Telegrafische postwissel: Voor spoedbetalingen kon men kiezen voor een telegrafische postwissel, waarbij de opdracht per telegraaf werd verzonden naar het kantoor van bestemming.
Onderaan de post is een blokje waar u een reactie achter kunt laten. Ik stel dat zeer op prijs! U wordt gevraagd om een mailadres. Dit mailadres wordt niet gepubliceerd, maar stelt mij – als beheerder van deze site – in staat om te reageren op uw reactie. Het is ook mogelijk je te abonneren op Birdeyes. Kijk daarvoor op de homepagina van deze site en laat je mailadres achter. Je krijgt dan een berichtje als er een nieuwe post is geplaatst.

Vorige post Volgende post