Af en toe krijg ik de vraag wat voor vrijwilligerswerk ik eigenlijk doe. Via een aardig toeval ben ik in september 2025 vrijwilliger geworden bij de Groninger Archieven, waarbij ik specifiek voor Beeldbank Groningen werk. In hoofdzaak is mijn taak het beschrijven van dia’s of foto’s in het administratiesysteem van de Archieven. Een van de dingen die vooral interessant zijn om te vermelden is een aanduiding van plaats, plek, of – liever nog – een adres. Er zijn in de provincie Groningen meerdere mensen (geweest) die er lol in hadden om dia’s of foto’s te maken van datgene wat ze interessant vonden. Op die manier ontstaan allerlei verschillende collecties van beelden die ‘Groningen’ als gemeenschappelijk kenmerk hebben. Vaak gebeurt het dat nabestaanden niet goed weten waar de dia- en/of foto naar toe moet. Weg doen is zonde, want het heeft immers veel tijd, moeite en geld gekost om een mooie en interessante collectie beelden samen te stellen.
De afgelopen paar weken ben ik, samen met een collega vrijwilliger, bezig geweest met het beschrijven de de collectie van Wilko van Koldam uit Veendam. Wilko van Koldam had een grote voorliefde voor de Groninger Veenkoloniën en voor karakteristieke huizen en boerderijen in het bijzonder. Deze Wilko maakte dia’s waarbij hij op het raampje van de dia in een paar woorden héél kort beschreef waar de dia gemaakt was. Soms melde hij alleen een plaatsnaam, en soms ook helemaal niets. Ik heb ook al collecties onder handen gehad waar een schriftje bij werd geleverd met een keurige omschrijving van elke dia. In zo’n geval waren er alleen nummers op het diaraampje geschreven die je vervolgens in het schriftje op kon zoeken. Maar onze Wilko van Koldam had zo z’n eigen systeem…
De volgorde van werken is vrijwel altijd hetzelfde. [1] Alle dia’s en/of foto’s in het systeem zetten en de informatie die bijgeleverd is vastleggen. [2] De dia’s en/of foto’s worden gescand in de door de vrijwilliger aangegeven volgorde. Meestal gebruiken we de carrousels die we nog van vroeger kennen om bijvoorbeeld dia’s in te zetten. [3] Het gescande beeldmateriaal is na het scannen gekoppeld aan de informatie die door de vrijwilliger in het systeem is gezet. Nu is het mogelijk om [4] een tweede beschrijvingsstap te doen, want op het beeldscherm is het bijvoorbeeld mogelijk om de scan te vergroten. Uiteindelijk is als alle stappen doorlopen zijn en de informatie klopt, de [5] afbeelding op Beeldbank Groningen te zien.
Van Wilko van Koldam kregen we circa 400 dia’s die nagenoeg allemaal in de Groninger Veenkoloniën gemaakt waren. Denk aan plekken als Wildervank, Kiel-Windeweer, de beide Pekela’s, Bareveld, en verder. De eerste beschrijvingsslag hadden we gehad en vervolgens kregen m’n collega en ik de vraag of we een en ander na het scannen nog eens goed zouden willen bekijken en eventueel ontbrekende informatie aangaande plek of adres zouden willen toevoegen aan het administratiesysteem van de Groninger Archieven. M’n collega zou vanaf de laatste afbeelding terugwerken en ik vanaf de eerste vooruitwerken. Gisteren kregen we onder andere # 1650 en # 1651 onder handen. Beiden hadden in eerste instantie de omschrijving ‘M’dam, ???’ meegekregen. Duidelijk te weinig informatie…
Samen met m’n collega zijn we de hele dinsdagmiddag in de weer geweest aanknopingspunten te vinden op de beide foto’s om een meer nauwkeurige aanduiding te kunnen geven waar deze twee foto’s gemaakt zijn. Ik heb meerdere keren aangegeven dat ik de combinatie van het huis met de rode stenen en het huis met de geelbruine stenen vaker had gezien en dat de oriëntatie van de beide huizen mij ook bekend leek. Het rode huis is een kwart slag gedraaid ten opzichte van het andere huis. Op de achtergrond is een hoogspanningslijn te zien. Ook is op de achtergrond een viaduct te zien en een klapbrug in de kleuren wit en blauw. Op de voorgrond is een schip te zien, op afbeelding # 1651 is de volgende tekst op het schip te lezen: ‘J. van Dijk, Muntendam. Vier gebroeders, 64 ton’. Dat was het. Geen van ons beiden had een idee. Ik zag iets van elkaar kruisende waterwegen, maar ook dat leverde niets op. Omdat de eerste omschrijving ‘M’dam, ???’ was, heb ik met behulp van Google Streetview alle straten van Muntendam bekeken voor zover ze min of meer in de nabijheid van een kanaal waren. Ook heb ik de foto via WhatsApp naar huis, naar P, gestuurd.
Samen met m’n collega zijn we de hele dinsdagmiddag in de weer geweest aanknopingspunten te vinden op de beide foto’s om een meer nauwkeurige aanduiding te kunnen geven waar deze twee foto’s gemaakt zijn. Ik heb meerdere keren aangegeven dat ik de combinatie van het huis met de rode stenen en het huis met de geelbruine stenen vaker had gezien en dat de oriëntatie van de beide huizen mij ook bekend leek. Het rode huis is een kwart slag gedraaid ten opzichte van het andere huis. Op de achtergrond is een hoogspanningslijn te zien. Ook is op de achtergrond een viaduct te zien en een klapbrug in de kleuren wit en donkerblauw. Op de voorgrond is een schip te zien, op afbeelding # 1651 is de volgende tekst op het schip te lezen: ‘J. van Dijk, Muntendam. Vier gebroeders, 64 ton’. Dat was het. Geen van ons beiden had een idee. Ik zag nog iets van elkaar kruisende waterwegen, maar ook dat leverde niets op. Omdat de eerste omschrijving ‘M’dam, ???’ was, heb ik met behulp van Google Streetview alle straten van Muntendam bekeken voor zover ze min of meer in de nabijheid van een kanaal waren. Ook heb ik de foto via WhatsApp naar huis, naar P, gestuurd. Na 2½ uur piekeren en puzzelen waren we helemaal klaar met # 1650 en # 1651 en gingen we naar huis. Lichtelijk gefrustreerd waren we, dat wel…
Vanochtend ben ik weer verder gegaan met beide afbeeldingen. Ik bedacht op een goed moment dat op afbeelding # 1650 een mast te zien was in de tuin van het geelbruine huis. De mast was met tuidraden verankerd. Wellicht een zendmast? Hadden we te maken met een zendamateur wellicht? Op het internet vond ik een database met legale masten van zendamateurs. Ik was helemaal blij! Probleem was echter dat de afbeeldingen in 1978 gemaakt zijn en dat het nu 2026 is; een verschil van 48 jaar! Het is maar de vraag of de eventuele zendamateur nu nog steeds een zendamateur zou zijn… Ik ben weer 2½ uur in de weer geweest om de op Google Maps weergegeven masten van de erkende zendamateurs te beoordelen op de kenmerken van de beide afbeeldingen. Zonder enig resultaat overigens…
Met een lichte hoofdpijn en wat frustratie ben ik weer naar huis gefietst. Ik had P ondertussen ook de andere afbeelding gestuurd. Terwijl ik thuis met haar aan de klets was, was P ook aan het puzzelen geslagen. En met succes! Binnen een half uur had ze uitgezocht waar deze foto gemaakt was. Ze had een compleet andere strategie gevolgd, namelijk vanaf welke positie langs een groter kanaal of iets dergelijks een hoogspanningslijn en de combinatie van een klapbrug en een viaduct zichtbaar zijn.
Dat bleek de Meedenerbrug te zijn tussen Veendam en Meeden. Ik reed dagelijks over deze brug toen in nog voor Royal Avebe in Veendam werkte. Geen wonder dat de afbeeldingen met zo bekend leken. Het huis met de rode bakstenen is nauwelijks veranderd en staat er nog steeds. Weer twee mysteries opgelost. Jammer dat m’n collega en ik er gezamenlijk 7½ uur aan hebben besteed en het niet op konden lossen. Maar ik ben blij dat P het in een half uurtje wel voor mekaar heeft gekregen!
Facebook reacties