M’n route: Groningen → Noorderhogebrug → Adorp → Sauwerd → Winsum → Obergum → Onderdendam → Kantens → Eelswerd → Rottum → Aizingedam → Doodstil → Zandeweer → Paastil → Uithuizermeeden → Uithuizen → Lage van de Weg → De Streek → Usquert → Wadwerd → Oostervalge → Warffum → Breede → Lutje Marne → Rasquert → Baflo → Dingen → Ranum → Winsum → Alinghuizen → Klein Garnwerd → Garnwerd → De Raken → Hekkum → Wierumerschouw → Wierum → Harssens → Groningen. 

Op 30 april ’26 kreeg ik een berichtje van m’n jongste zus. Tijdens een bezoek aan Zandeweer hadden zij en haar man een gesprekje gehad met iemand uit Eppenhuizen. M’n zus toonde belangstelling voor de kwekerij van m’n ouders en kreeg vervolgens te horen dat er plannen waren met het perceel. De kassen zouden moeten verdwijnen wegens de bouw van nieuwe woningen. Een week of anderhalf geleden zag ik op het Internet een berichtje voorbij komen dat behoorlijk mijn aandacht trok. Ik las een bericht van de Omroep het Hogeland dat er aan de Molenhorn in Zandeweer een tiental nieuwe woningen gebouwd gaan worden. Om deze woningen te kunnen bouwen zal een kassencomplex geruimd worden en bovendien zal één bestaande woning komen te vervallen. Ik had onmiddellijk het idee dat het om de kassen ging die nog steeds aan de Molenhorn 24 in Zandeweer te vinden zijn als restant van de voormalige kwekerij van m’n ouders. Beide berichten gingen over precies hetzelfde. Maar de man waar m’n zus mee sprak gaf precies aan dat het om het perceel ging waarop de kwekerij van onze ouders in bedrijf was.

Deze foto was het resultaat van mijn ‘onderzoek’. Er is op zich aan de situatie zoals ik die kende helemaal niets veranderd. Maar ik ga een en ander in de gaten houden natuurlijk. Mijn jongste zus merkte op dat de zichtbare kas niet de originele kas is zoals mijn ouders die hadden staan. Ik denk dat m’n zus helemaal gelijk heeft (het was me tot dusverre niet opgevallen). De zijwanden van de kas op deze foto zijn rechter (meer verticaal) dan die van de voorste kas op de foto bovenaan deze post. Nadat m’n ouders de kwekerij hebben verkocht is er dus nog flink geïnvesteerd door de nieuwe eigenaar… 
Bericht van de redactie van Omroep het Hogeland van 15 mei 2026. De gemeente Het Hogeland wil tien extra woningen realiseren aan de Molenhorn in Zandeweer. De woningen komen bovenop de vervanging van vijf sociale huurwoningen die voor de versterkingsopgave werden gesloopt. Om ruimte te maken voor de woningbouw koopt de gemeente het karakteristieke kassencomplex en een woning aan de Molenhorn. De bouw van extra woningen is een lang gekoesterde wens van de Vereniging Dorpsbelangen. Ook de gemeente gaf eerder aan dat er een grote sociale binding is in Zandeweer. Mensen willen er graag (blijven) wonen, waardoor voor het dorp geen bevolkingskrimp wordt verwacht. Bewoners van Zandeweer gaven een paar jaar geleden al aan dat het terrein aan de Molenhorn hun voorkeur heeft als nieuwe woningbouwlocatie. Uit een analyse van de gemeente van een paar jaar geleden bleek dat er behoefte is aan nieuwe, verschillende soorten woningen in het dorp. De tien nieuwe woningen moeten aan die behoefte voldoen. ‘Het gaat om een mix van woningen, zoals vrije kavels en woningen die passen bij de behoefte in het dorp’, schrijft de gemeente. ‘We werken aan voldoende en passende woningen in onze dorpen’, zegt wethouder Eltjo Dijkhuis. ‘Met deze ontwikkeling willen we nieuwe woningen toevoegen in Zandeweer en ontstaat er ruimte om het dorp verder te ontwikkelen’. De gemeente gaat in gesprek met inwoners over de invulling van het plan. De niet-omlijnde kassen zijn volgens mij van de familie Roozenboom geweest.
Op de linker foto is # KTS00-C-1552 blauw omlijnd, het perceel waar het woonhuis stond. Het is 1.122 vierkante meter groot en heeft een omtrek van 141 meter. Ik vind het apart dat het ketelhuis (om de beide kassen te kunnen verwarmen) op dit ‘woonhuis’ perceel stond. Het perceel # KTS00-C-1553 is blauw omlijnd op de rechter foto en is 3.548 vierkante meter groot en heeft een omtrek van 271 meter. Dit is het perceel dat vrijwel volledig gebruikt is om twee kassen te plaatsen. Beide percelen zijn samen 4.670 vierkante meter groot. De beide afbeeldingen zijn te vinden op KadastraleKaart.com en door vervolgens het perceelnummer of het adres in te voeren in het zoekveld. De niet-omlijnde kassen op beide foto’s zijn volgens mij van de familie Roozenboom geweest.

Vanuit het comfort van onze woning in Groningen zat ik te fantaseren welk kassencomplex er bedoeld werd. Ik kon er maar één kassencomplex bedenken en dat waren de kassen van de voormalige kwekerij van mijn ouders, waarbij opgemerkt moet worden dat het er op lijkt dat het niet de originele kassen zijn zoals m’n ouders die destijds hebben laten zetten. Mijn vader was een beklemde meier, wat betekent dat hij de grond die hij bewerkte mocht gebruiken op een manier zoals hem dat goed leek. De opbrengsten van de grond waren de inkomsten voor zijn gezin. De grond zelf was het eigendom van de Hervormde Diaconie in Zandeweer. In ruil voor het gebruik van de grond betaalde mijn vader het beklemrecht dat jaarlijks op 1 mei voldaan moest worden. In het geval van mijn vader moest er jaarlijks ƒ 15,- betaald worden. Vanuit eerder onderzoek (link opent op een nieuw tabblad) naar de kwekerij van mijn ouders weet is dat Molenhorn 24 in Zandeweer bestaat uit twee kadastrale percelen. Op het perceel dat direct aan de straat is gelegen stond onze woning – tegenwoordig staat daar een ‘nieuw’ huis op. Het achterste perceel was het perceel waarop de beide ‘warenhuizen’ stonden en nu nog steeds staan. Ik vermoed dat het 2e (achterste) perceel groot genoeg is om er een tiental woningen op te bouwen… Misschien is het ook zo dat de niet-omlijnde kassen op de bovenstaande kadastrale afbeeldingen voor het gemak tot hetzelfde ‘kassencomplex’ aan de Molenhorn beschouwd worden…

Mijn eerste actie was om m’n beide zussen van deze ontwikkeling op de hoogte te brengen. Beide zussen vroegen me direct ik wist of de kassen (waarvan ik altijd had aangenomen dat ze van mijn ouders waren) en nog steeds stonden. Ik kon daar geen ‘ja’ of ‘nee’ op zeggen; ik wist het niet. Tijd om maar weer eens in Zandeweer te gaan kijken dus…

Ongeveer 10 jaar geleden heb ik een hartaanval gehad. Ik ben vervolgens meerdere keren gedotterd. Tijdens de daaropvolgende hartrevalidatie kreeg ik de vraag waar ik – qua conditie – naar toe wilde werken. ‘Ik zou graag op de fiets van Groningen naar Zandeweer willen kunnen gaan’ was mijn spontane antwoord. Zo gezegd, zo gedaan en in de afgelopen 10 jaar ben ik vrijwel elk jaar wel een keer op de fiets naar Zandeweer geweest. Aangezien ik in de zomer van 2026 deze tocht nog niet had gemaakt begon ik met m’n voorbereidingen voor een wat langere fietstocht. Die voorbereidingen stellen op zich niet zo veel voor, maar ik vind een dergelijke rit iets te lang om er spontaan aan te beginnen.

Foto vanaf de Walfridusbrug kijkend in de richting Aduard.
Langs de doorfietsroute richting Winsum staat al jaren een verkoopkastje van een boerin uit de buurt. Uit ervaring weet ik dat ze heerlijke jam maakt…

P suggereerde dat ik de doorfietsroute van Groningen naar Winsum zou nemen, ik zou dan vrij vlot al halverwege mijn bestemming zijn. Zo gezegd, zo gedaan. Ik had me voorgenomen een kleine tussenstop in Rottum te maken omdat ik weet dat op het kerkhofje bij de kerk een aantal familieleden begraven liggen – ik wilde graag foto’s van de betreffende grafstenen.

Interieur van de kerk in Rottum.
Ik ben vernoemd naar mijn opa. Zo ging dat vroeger. Harm Vogel (mijn opa dus) was één van de kinderen van Jan Vogel (de meest linkse grafsteen). Met de gegevens van de andere twee stenen moet ik binnenkort maar eens aan de slag zodat ik die ook iets beter kan plaatsen…
Tiny houses zijn van alle tijden. Dit is het kleinste huisje van Groningen. Het 18e eeuwse minihuisje in Rottum heeft 1 kamer en wordt het ‘Hoeske van Thais Joaptje’ genoemd. Het Groninger platteland staat bekend om zijn grote en rijke boerderijen. Maar de minderbedeelde klasse woonde een heel wat minder riant onderkomen. Dit ‘hoeske’ in Rottum is hier een voorbeeld van. Het huisje is vermoedelijk als diaconiewoning gebouwd in de achttiende eeuw. Het is gebouwd met kloostermoppen afkomstig van het grote Juliana klooster dat in de dertiende eeuw hier werd gebouwd. Bron: deze site (link opent op een nieuw tabblad).
Langs de Westwijdermaar in Rottum staan de restanten van wat ooit de prestigieuze steen- en draineerbuizen fabriek Ceres was. De fabriek werd in 1968 gesloten om vijf jaar later deels afgebroken te worden. De oude afgebrokkelde schoorsteen uit 1916 staat dit jaar al 100 jaar overeind en heeft stormen, de tand des tijds en aardbevingen weerstaan. – Steenfabriek Ceres werd in 1857 opgericht. Alleen de kleischuur en twee schoorstenen staan nog overeind. Van de brandschuur en de oven zijn alleen nog funderingen over. Het huis rechts naast de fabriek – nummer 10- dateert ook nog uit dezelfde tijd en was toen van de brandmeester. Het dorpje Rottum in de gemeente Eemsmond is niet alleen bekend door de restanten van de steenfabriek, maar ook van het kleinste huisje in de provincie Groningen: ’t hoeske van Tais Joaptje. Het stukje industrieel erfgoed van Groningen is iets verderop te vinden, via de Kloosterweg en ’t Lage eind naar de N998 (Usquerderweg) richting Kantens. In 1857 werd de steenfabriek Ceres opgericht ten zuiden van Rottum, ten noorden van het Boterdiep nabij Eelswerd (bij de Eelswerdertil). In dit complex werden gedurende meer dan 100 jaar bakstenen en draineerbuizen gemaakt. In 1968 werd de fabriek gesloten en in 1974 werd een groot deel van de bedrijfsgebouwen afgebroken. Het restant met twee schoorstenen vormt echter nog altijd een baken in het landschap. Nabij de steenfabriek stonden vroeger ook de bedrijfsleiderswoning (staat er nog) en een tolhuis. Het buurtje waar de steenfabriek stond, heette vroeger Aizingedam. Begin 20e eeuw werd het ook wel Halfweg genoemd, misschien omdat het in de richting van Kantens lag. Bron: deze site (link opent op een nieuw tabblad).

Vervolgens op naar Zandeweer om daar te kijken of de kassen van de voormalige kwekerij van m’n ouders nog steeds overeind zouden staan. Nu ik (na dat ik weer naar huis was gefietst) er achter ben gekomen dat er sowieso één oudere kas is vervangen door een nieuwere kas is het een beetje vreemd om te zeggen dat de kassen van m’n ouders er nog stonden. Het was duidelijk dat er nog steeds twee ‘behoorlijk verpauperde’ kassen op het perceel staan. Ik zette vervolgens mijn tocht voort naar Uithuizermeeden. Ik wilde graag via Oldenzijl fietsen, maar dat bleek niet mogelijk te zijn op de manier die ik me had voorgenomen. Er is een alternatieve route via een aantal ‘hoogholtjes’ die mij op de juiste plek Uithuizermeeden binnen liet rijden aan de Havenweg.

Het kunstwerk Rustpunten (de kunstbanken) bestaat vijf kunstwerken langs fietsroutes in de Eemsmond. Op een aantal mooie plekken langs deze fietspaden lijken grote menssculpturen te zijn neergestreken op een lange bank en liggen op een relaxte manier te mijmeren in de rust en ruimte van het Groninger Hoogeland. Gesneden uit dikke staalplaat suggereren de getekende sculpturen een ruimtelijkheid die versterkt wordt door de openheid van het vlakke landschap waar je blik vaak tot aan de horizon reikt. De vijf grote menssculpturen vormen zo een netwerk van bijzondere rustpunten waar de passant even kan uitblazen en kan genieten van het prachtige Groninger land. Bron: deze site (link opent op een nieuw tabblad).

Daar hebben mij opa en oma Ploegman indertijd gewoond en ik wilde graag een foto van hun voormalige woning hebben. Bovendien is er een NS-station in Uithuizermeeden, mocht het nodig zijn het fietsavontuur af te breken. Ik voelde me echter goed en zette de terugreis in langs de dorpen waarvan ik weet dat er een NS-station aanwezig is. Weer terug in Winsum besloot ik dat ik niet nog een keer de doorfietsroute zou nemen, maar via Garnwerd terug zou rijden naar Groningen. Ook dat lukte uitstekend. Helemaal tevreden kwam ik weer thuis, met bijna 86 kilometer op mijn tellertje…

Naschrift: Het is opmerkelijk dat ik tot dusverre niet gezien heb dat het model van de kas die het dichtst bij de Molenhorn te vinden is duidelijk anders is dat zichtbaar is op de foto’s uit mijn jonge kinderjaren. Of dat met de achterste kas ook het geval is weet ik niet zeker, maar het zou me niets verbazen. Ik ben dus blij met de opmerkzaamheid van m’n jongste zus, terwijl zij niet in Zandeweer is geboren. Maar ze heeft een scherpe blik. Da’s mooi! Daar zit dan ook precies de reden waarom deze post een paar dagen na publicatie behoorlijk is aangepast. 

Onderaan deze post is een blokje waar u een reactie achter kunt laten. Ik stel dat zeer op prijs! U wordt gevraagd om een mailadres. Dit mailadres wordt niet gepubliceerd, maar stelt mij – als beheerder van deze site – in staat om te reageren op uw reactie. Het is ook mogelijk je te abonneren op Birdeyes. Kijk daarvoor op de homepagina van deze site en laat je mailadres achter. Je krijgt dan een berichtje als er een nieuwe post is geplaatst.